maandag 7 september 2009

Cre-doh!

Cre-doh!

Eerst even uitvinden hoe dit werkt. Bloggen, nieuw voor mij.

Maar het blijft niet alleen bij bloggen. Ook aan het middelbaar onderwijs zal ik moeten geloven. Binnen een paar weken zal ik voor een klas moeten staan.

Iets wat ik mij niet realiseerde toen ik gebruik maakte van de mogelijkheid om alvast 2e jaars-vakken te volgen. Niet dat ik er tegenop zie, zo moet je het niet zien. Het vraagt van mij een omschakeling in mijn denken.

Vandaar ook de uitdaging om na te denken over wat ik vind wat een 3e klasser HAVO moet kunnen. Ik sta hier zo goed als blanco in. En ik ga er maar van uit dat dat misschien in mijn voordeel kan werken. Bedenk bij het lezen in ieder geval dat hier iemand schrijft zonder middelbaar onderwijs ervaring/onderlegging.

Open minded zit ik te filosoferen achter mijn scherm, er voor wakend dat ik niet te veel letters verknoei hier in de eerste alinea’s.

Plezier

Muziek = leuk. Dat is wat ik kleine kinderen altijd vertel als ze bij me komen voor AMV/blokfluitles. In werkelijkheid is dit natuurlijk niet helemaal waar. Muziek is niet alleen voor de lol gemaakt. Muziek maken kan tot plezier leiden en er naar luisteren ook, maar muziek biedt (gelukkig) meer dan dat. Muziek biedt invulling aan elke emotie die we kennen, kan helpen tot het uiten daarvan of juist voor het reguleren er van.

Kunnen

Mijn voorbeeld leerling uit HAVO 3 moet in 3 jaar muziekonderwijs in ieder geval hebben ervaren dat hij of zij iets met muziek kan, dat het muziek maken een succeservaring heeft opgeleverd en dat hij of zij vanuit zijn binnenste muziek kan maken, ten minste met muziek zijn binnenste kan bereiken.

Dit wordt dan in mijn beleving bereikt door per kind, dat op niveau ingedeeld wordt in een subgroep in de klas, muzikale (haalbare) doelen worden bereikt. Dat wil zeggen dat niet alle kinderen evenveel hoeven te kunnen: van een muzikaal meer onderlegd kind (een groep daarvan) mag je meer verwachten dan een kind dat zijn of haar ‘eerste stapjes’ zet.

Zingen is hierin een ander verhaal. Hierin doet de hele klas actief mee en leerlingen moeten in staat zijn om een canon met minstens 4 groepen te zingen en een lied met twee stemmen moet ook geen probleem zijn als dit is aangeleerd. Zelf schrijven van liedjes op een bestaande melodie en het uitvoeren van een zelfgemaakte rap acht ik als haalbare doelen.

Theorie

Wat voor alle kinderen haalbaar moet zijn is kennis op theoretisch niveau. Mijn idee is dat een leerling uit HAVO 3 kennis heeft van:

1. Muziekgeschiedenis – in vogelvlucht de geschiedenis van klassiek en jazz/pop en dan gericht op het ontstaan van de muziek van nu, deze in de context van vandaag de dag kunnen plaatsen. Daarnaast kennis van de geschiedenis aangrijpen om de muzikale horizon te verbreden (‘er is meer dan Yes-R’).

2. Muziektheorie – basale termen moeten bekend in de oren klinken. Notennamen moeten kunnen worden benoemd en tenminste 3 akkoorden (C-F-G).

Zelfkennis

Door muziek laat je zien wie je bent[1]. Een leerling uit HAVO 3 moet kunnen beschrijven wat zijn of haar smaak is. Daarnaast moet hij of zij een beeld hebben van zijn of haar eigen kunnen. Van daar uit kunnen nieuwe doelen worden gesteld voor een mogelijk vervolg in de bovenbouw.

Ik merk dat ik een weg zoek tussen wat leerlingen kunnen (welke doelen ze kunnen halen) en hoe muziek kan ‘helpen’ (middel tot zelfontplooiing o.i.d.).

Hier heb ik ook veel over gelezen in andere blogs en reacties daar op.

Mijn mening is redelijk kleurloos: van beide moet een goede structuur worden geboden. Je ontkomt niet aan de enorme niveauverschillen in een gemiddelde groep/klas. Doelen halen, prestaties leveren, iets muzikaals bereiken is dan niet voor alle kinderen haalbaar. Ik vind het erg belangrijk dat er een succeservaring moet zijn als het gaat over verplichte muziekles op school. Je kan dan niet (alle) accenten leggen op prestatie, doelen bereiken. Je zal niet alle kinderen in die boot krijgen.

Om alle kinderen te kunnen bedienen is mijns inziens een stukje beleving en middel nodig. In mijn beleving kan elk kind ontdekken waar hij of zij wel en niet van houdt en wat zijn of haar idool is (en hier een verslag van maken/presentatie over geven).

Het blijft zwerven en zoeken. Ik bespeur enkele errors in mijn gedachten en in mijn opvattingen over ‘doel’ en ‘ middel’ .

Samenvattend concreet:

- Ik leg muzikale doelen voor de totale klas niet hoog, kijk liever naar de individuele leerling en zijn of haar groeiproces en geef hier een beoordeling voor.

- Met muziek bezig zijn is niet alleen als doel, dat de klas een lied alleen maar mooi kan zingen, of dat 5 kinderen die op een xylofoon spelen een goede (meerstemmige) melodie neerzetten: een schreeuwkoor kan ook emoties reguleren, en een verlegen iemand die een lekkere rap laat horen, heeft ook een groot doel bereikt.

Enkele dingen heb ik concreet wat beter uitgewerkt, het meeste is gebleven bij een algemene gedachte dus… under construction!

2 opmerkingen:

  1. Yes! Zo gaat dat dus. Welkom in de wereld der bloggers....

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Bert,

    Je blog leest lekker weg, niet te langdradig, erg prettig! Vorige week tijdens de hoofdvakles hebben we het veel gehad over muziek als doel of/en als middel binnen de muziekles. Ik zie ook dat jij daar over schrijft en ik ga je een moeilijke vraag stellen: Waarom muziek? Je kan met tekenen/drama toch ook wat jij allemaal beschrijft als belangrijk? Wat maakt muziek nou zo bijzonder? (rotvraag he?!)

    Bij deze maak ik ook even gebruik van de gelegenheid om te reageren op jouw reactie op mijn credo (Bedankt daarvoor trouwens!)

    Je maakt een goed punt met het begrijpen van muziek door middel van emoties. Dat klinkt inderdaad een beetje raar. Met begrijpen bedoel ik het begrijpen waar muziek over gaat niet de exacte, verstandelijke inhoud hiervan. 'Begrijpen' is daarom een wat ongelukkig gekozen term voor wat ik bedoel. Wat ik bedoel is het “doorhebben” van betekenis van muziek op emotioneel gebied. Is dat duidelijker geformuleerd?

    Ik vind je voorbeeld waarin je zegt dat je de leerlingen die niets van muziek begrijpen een melodie laat zoeken die hen aanspreekt een goede. Zou dat voor jouw lessen de basis zijn? (ook voor leerlingen die het al wel begrijpen? Of is voor hen het emotionele gedeelte niet meer nodig omdat ze het al begrijpen?) Ik kies er dan denk ik voor om ook deze leerlingen op emotioneel vlak aan te spreken. Het is hoe dan ook een belangrijk onderdeel voor mij. Hoe kijk jij daar tegenaan?

    Ik ben benieuwd! Tot morgen!

    Groetjes,

    Nynke

    BeantwoordenVerwijderen